صفحه نخست / مقالات / راهنمای کسب و کار موفق / تحلیل رفتار سازمانی گروه های مشارکتی موفق – قسمت سوم
کتاب فرمول پی (π) (نسخه چاپی)

تحلیل رفتار سازمانی گروه های مشارکتی موفق – قسمت سوم

قسمت اول این مقاله را می توانید از اینجا مطالعه بفرمایید.

قسمت دوم این مقاله را می توانید از اینجا مطالعه بفرمایید.

مهمترین وجه تمایز انسان با سایر حیوانات قدرت فکری اوست و با بهره گیری از چنین قدرتی است که از همکاری و مشارکت هم نوعان خود استفاده می کند. امروزه صاحب نظران علم مدیریت به این نتیجه رسیده اند که استفاده از کار گروهی کلید حل بسیاری از معضلات سازمان بوده و بهره وری واحدهای کاری را به نحو قابل ملاحظه ای افزایــــش می دهد.

این ایده توجه بسیاری از مدیران اجرایی سازمانها را نیز به خود جلب کرده است. آنان علاقه مندند در زمینه گروه های مشارکتی موفق در سازمان ها اطلاعات بیشتری کسب کنند.

پردازش گروهی:

کارکنان باید به طور مستمر کیفیت کار گروهی خود را مورد ارزیابی قرار دهند، تا در صورت نامناسب بودن روند کار، آن را اصلاح کنند.

خوشبختانه گروه هایی که در دوره های زیادی با هم کار کرده اند، مایل به حل مسائل و مشکلات خود هستند. (هرید، ۲۰۰۰)

هر نوع گروه کاری لزوماً اثربخش نیست.

برای استفاده موثر از گروه کاری باید بین گروه های مشارکتی و غیرمشارکتی تمایز قائل شویم.

گروه های مشارکتی فقط یکی از انواع مختلف گروه هایی هستند که عملاً در سازمان شکل می گیرند. هنگام شکل دادن به گروه های کاری در سازمان، باید از خود سوال کنیم که آیا ویژگی های گروه مشارکتی مورد توجه قرار گرفته است یا خیر؟

به نظر جانسون و همکاران موارد زیر به مدیر کمک می کند تا هنگام تشکیل گروه های مشارکتی در سازمان آگاهانه تر و دقیق تر عمل کند:

ترکیب گروهی را برای کار کردن کارکنان با یکدیگر مشخص کنید. اما توجه داشته باشید که آنها باید به طور نسبی علاقه مند باشند که با هم کار کنند. آنها فکر می کنند که عملکردشان به طور انفرادی مورد ارزیابی قرار می گیرد. لذا حتی در داخل گروه ممکن است تمایل به رقابت داشته باشند. برای آنها توضیح دهید، عملکرد فردی بخشــی از ارزیابی را تشکیل می دهد و آنچه برای مدیر مهم است نحوه همکاری اعضا با یکدیگر است.

تحلیل-رفتار-سازمانی-گروه-های-مشارکتی-موفق-قسمت-سوم-kasbokareshoma.com- Organizational-behavior-analysis-Group-of-corporate-successful-the-III

کارکنان حتی در داخل گروه ها انتظار دارند در برابر عملکرد خوب به صورت انفرادی پاداش دریافت کنند.

برای آنها توضیح دهید که همکاری موثر آنها با یکدیگر در افزایش علاقه آنها به کار موثر است و این پایدارترین پاداشی است که آنها می توانند برای خود فراهم کنند. کارکنان باید از کار کردن با یکدیگر خشنود باشند.

آنها باید بدانند که موفقیت آنها بستگی به تلاش تمام اعضای گروه دارد. در این صورت:

الف – از توانائی های خود برای تحقق کامل اهداف گروهی بهره می گیرند. زیرا موفقیت گروه را موفقیت خود و شکست گروه را شکست خود میدانند.

ب – به صورت رودررو و نزدیک با یکدیگر کار می کنند.

ج – مهارت های اجتماعی مورد نیاز برای کار کردن موثر با یکدیگر را می آموزند.

د – نحوه تحقق یافتن اهدافشان را تجزیه و تحلیل می کنند. 

تحلیل-رفتار-سازمانی-گروه-های-مشارکتی-موفق-قسمت-سوم-kasbokareshoma.com- Organizational-behavior-analysis-Group-of-corporate-successful-the-III

بهترین گروه مشارکتی گروهی است که در آن افراد ضمن اینکه به طور موثر با یکدیگر همکاری می کنند و به یکدیگر اعتماد دارند به یکدیگر احترام نیز می گذارند (جانسون و همکاران، ۱۹۹۴)

ارلیچ نیز در تعریف گروه مشارکتی روی احترام متقابل بین اعضای گروه تاکید می کند.

پیتر دراکر هم در مقدمه کتاب رهبری به سوی رهبری به پنج اصل اساسی در رهبری سازمانها اشاره می کند:

  1. بر اساس نقاط قوت و ضعف افراد در آنها انگیزه ایجاد کنید؛
  2. استانداردها را در سطح بالا تعیین کنید اما به افراد در زمینه کارشان آزادی و مسئولیت بدهید؛
  3. در بررسی عملکرد افراد دقت و عدالت را سرلوحه کارتان قرار دهید؛
  4. برای افراد سازمان فرصت های دگرآموزی را فراهم سازید؛
  5. مجبور نیستید حتماً دیگران را دوست داشته باشید. اما لازم است به آنها احترام بگذارید. (هسلبین و کوهن، ترجمه قربانی و کرامتی، ۱۳۸۱)

اصول مطرح شده توسط دراکر در زمینه رهبری در سازمان ها نیز هر یک به نحوی با مشخصه های گروه مشارکتی موفق همخوانی پیدا می کنند.

طبق اصل اول شناخت نقاط قوت و ضعف از طریق گروه مشارکتـی بهتر میسر می شود. زیرا سازمان به زندگی واقعی (طبیعی) نزدیکتر می شود و مدیر در موقعیت طبیعی بهتر می تواند به شناخت برسد. اصل دوم روی احساس مسئولیت تکیه دارد که در گروه مشارکتی این موضوع به صورت فردی و گروهی مطرح می شود. دقت و عدالت در ارزشیابی از آموخته های کارکنان اهمیت خاصی دارد و موجب افزایش اعتماد به مدیر می شود.

از طریق گروه مشارکتی است که افراد می توانند آموخته های خود را به نحو موثری به یکدیگر منتقل کنند و در نهایت بهترین گروه مشارکتی گروهی است که بین اعضای آن احترام متقابل وجود داشته باشد. میلیس معتقد است که گروه مشارکتی پنج مشخصه اساسی دارد: «کارکنان از طریق کار گروهی برای انجام دادن تکالیف مشترک با یکدیگر کار می کنند؛ کارکنان در گروه های کوچک ۵-۲ نفره با یکدیگر به فعالیت مشغولند؛ کارکنان تکالیف مشترک خود را از طریق رفتار مشارکتی انجام می دهند؛ وابستگی مثبتی در بین کارکنان مشاهده می شود و فعالیت ها به گونه ای سازماندهی شده اند که کارکنان برای انجام آنها به یکدیگر نیاز دارند؛ هر کارمندی مسئولیت رفتار خود را به عهده دارد. (میلیس، ۱۹۹۶، ص ۱)

فولی به نقل از فرند و کوک به شش مشخصه مهم در خصوص گروه مشارکتی اشاره می کند:

  1. مشارکت داوطلبانه و فعال افراد در فعالیت های مشارکتی؛
  2. مشارکت فعال همه اعضای گروه در تصمیم گیریها؛
  3. وجود حداقل یک هدف مشترک؛
  4. پذیرش مسئولیت تصمیمات اتخاذ شده توسط همه اعضای گروه؛
  5. صرف منابع برای تحقق اهداف مشترک گروهی که مهمترین منبع در این زمینه وقت است؛
  6. متناسب و سازگار کردن تصمیم اتخاذ شده با هدف های مشترک گروهی در صورت لزوم (فولی، ۲۰۰۱، ص ۲)

تحلیل-رفتار-سازمانی-گروه-های-مشارکتی-موفق-قسمت-سوم-kasbokareshoma.com- Organizational-behavior-analysis-Group-of-corporate-successful-the-III

الیزابت کوهن در زمینه گروه مشارکتی به دو مشخصه اساسی اشاره می کند:

  1. مدیران به کارکنان کار گروهی داده و به آنها اجازه اشتباه کردن می دهند. این تفویض اختیار به معنای غیرقابل کنترل بودن فرآیند کار نیست؛
  2. کارکنان هر گروه برای انجام کارها به کمک یکدیگر نیاز دارند. این نیاز زمینه برقراری ارتباط را فراهم می سازد. (الیزابت کوهن، ۱۹۹۴، ص ۳-۲)

به اعتقاد ریان و کوپر موفقیت گروه های مختلف مشارکتی به سه عامل مهم بستگی دارد: «هدف های گروهی، پاسخگویی فردی و فرصت برابر برای موفقیت.»

هدف های گروهی بر اساس موضوع کاری مشخص می شوند و به منظور توفیق گروه برای رسیدن به آنها هر یک از اعضا، باید وظیفه خود را به عنوان عضوی از گروه انجام دهد.

پاسخگوی فردی شامل ارزیابی از تک تک اعضا در خصوص تسلط بر محتوای درسی است که این کار توسط گروه و خود فرد صورت می گیرد یعنی هر عضوی از گروه هم در برابر خود و هم در برابر اعضای گروهش باید پاسخگو باشد.

موفقیت تیم توسط هر یک از اعضا مورد ارزیابی قرار می گیرد. فرصت برابر برای موفقیت به این معناست که هر فردی بر اساس پیشرفت خود و نسبت به عملکرد گذشته اش مورد ارزیابی قرار می گیرد. (ریان و کوپر، ۱۹۹۸، ص ۲۷۵)

تحلیل-رفتار-سازمانی-گروه-های-مشارکتی-موفق-قسمت-سوم-kasbokareshoma.com- Organizational-behavior-analysis-Group-of-corporate-successful-the-III

دیدگاه اسلاوین در زمینه مشخصه های گروه مشارکتی شباهت زیادی به دیدگاه ریان و کوپر دارد. او معتقد است که گروه مشارکتی سه ویژگی مهم دارد: «پاداش های گروهی، مسئولیت فردی و فرصت های برابر برای موفقیت

منابع:

۱ – کرامتی محمدرضا، ۱۳۸۰، رقابت یا رفاقت در کلاس درس، مجله روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، سال سی و یکم، شماره ۲، پاییز و زمستان.

۲ – هسلبین و کوهن، رهبری به سوی رهبری، ترجمه محمود قربانی و محمدرضا کرامتی، انتشارات پژوهش توس، ۱۳۸۱

۳- EHLY, S., AND S. LARSON. (1980). PEER TUTORING FOR INDIVIDUALIZED INSTRUCTION,

۴- KOHN, A. (1991). CO-OPERATIVE LEARNING, EDUCATIONAL LEADERSHIP, 48.
۵ – KOHN, A. (1995). PUNISHED BY REWARDS? EDUCATIONAL LEADERSHIP, VOL. 53. Number 1.
۶- MILLIS. B. J. (1996). COOPERATIVE LEARNING, INSTRUCTIONAL EXELLENCE. RETREAT,

۷ – SLAVIN, R.(1991). GROUP REWARDS MAKE GROUP WORK, EDUCATIONAL LEADERSHIP, 48.

علیرضا جعفری

مشاور و مدرس کسب و کار در بندرعباس
مدیر وب سایت کسب و کار شما

نظر شما درباره «تحلیل رفتار سازمانی گروه های مشارکتی موفق – قسمت سوم» چیست؟ منتظر شنیدن نظرات شما هستیم.

کتاب فرمول پی (π) (نسخه چاپی)

درباره علیرضا جعفری

علیرضا جعفری
علیرضا جعفری موسس وب سایت کسب و کار شما و مدرس و مشاوره در زمینه راه اندازی و بهبود عملکرد کسب و کار

همچنین بررسی کنید.

هنر مشارکت آفرینی

خلاصه کتاب هنر مشارکت آفرینی

خلاصه کتاب:  هنر مشارکت آفرینی انتشارات: فرا منبع: سازمان مدیریت فرا،ناشر مدیریت فردا   دانلود …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *