صفحه نخست / مقالات / روانشناسی سازمانی / انگیزشی / تحلیل رفتار سازمانی گروه های مشارکتی موفق – قسمت اول
کتاب فرمول پی (π) (نسخه چاپی)

تحلیل رفتار سازمانی گروه های مشارکتی موفق – قسمت اول

مهمترین وجه تمایز انسان با سایر حیوانات قدرت فکری اوست و با بهره گیری از چنین قدرتی است که از همکاری و مشارکت هم نوعان خود استفاده می کند. امروزه صاحب نظران علم مدیریت به این نتیجه رسیده اند که استفاده از کار گروهی کلید حل بسیاری از معضلات سازمان بوده و بهره وری واحدهای کاری را به نحو قابل ملاحظه ای افزایــــش می دهد.

این ایده توجه بسیاری از مدیران اجرایی سازمانها را نیز به خود جلب کرده است. آنان علاقه مندند در زمینه گروههای مشارکتی موفق در سازمانها اطلاعات بیشتری کسب کنند.

تعریف گروه مشارکتی:

مفهوم گروه مشارکتی در سازمان عبارت است از مجموعه ای از کارکنان سازمان که برای رسیدن به هدف مشترک فعالانه با یکدیگر کار می کنند و علاوه بر اینکه مسئول رفتار خود هستند در برابر رفتار سایر اعضای گروه نیز احساس مسئولیت می کنند.

به عبارت دیگر، گروه مشارکتی مستلزم مشارکت فعال و مستقیم کارکنان است. همانند کوهنوردان، کارکنان زمانی به قله می رسند که جزئی از تیم مشارکتی باشند. گروه مشارکتی متکی بر سه دسته از گروه های یادگیری است: «گروه های رسمی» که با یکدیگر کار می کنند تا موضوع های کاری تعیین شده از سوی مدیر را با موفقیت انجام دهند. موضوعـها در قالــب مسئله مشخص می گردند. «گروه های غیررسمی» زمانی که مدیر از طریق سخنرانی، نمایش فیلم و غیره مستقیماً به آموزش می پردازد، شکل می گیرند.

این گروه ها ۵-۳ دقیقه قبل، بعد، و یا ضمن سخنرانی و نمایش فیلم… به صورت سازمان یافته با یکدیگر تعامل پیدا می کنند. دسته سوم «گروه های مشارکتی پایه» هستند که درازمدت هستند و همکاری و تعامل آنها با یکدیگر ریشه در گذشته دارد. این گروه ها با دوام ترین گروه های مشارکتی هستند و قصدشان حمایت، کمک و رفع مشکلات یکدیگر است (جانسون و جانسون، ۱۹۹۴)

تحلیل-رفتار-سازمانی-گروه-های-مشارکتی-موفق-قسمت-اول-kasbokareshoma.com- Organizational-behavior-analysis-Group-of-corporate-successful-the-first

به اعتقاد گلازر «گروه مشارکتی چیزی بیش از قراردادن کارکنان در گروه هاست. آن در واقع نوعی مدیریت سازمان محسوب می شود» (گلازر، ۲۰۰۱ )

الیزابت کوهن در زمینه بهره وری گروه مشارکتی به چهار مفهوم اساسی اشاره می کند.

پیشنهاد می کنم این مقاله(HRIS) را مطالعه بفرمایید.

اولین مفهوم پیشرفت کار کارکنان است که از طریق ارزشیـابی عملکرد مورد سنجش قرار می گیرد. به نظر او، ارزشیابی های عملکرد باید روی نکات اساسی و کاربرد تاکید کنند.

دومین مفهوم به رشد مهارتهای سطح بالای تفکر مربوط می شود.

مفهوم سوم به برابری فرصت های اعضای گروه مشارکتی در زمینه تعامل با یکدیگر مربوط می شود.

و چهارمین مفهوم رفتارهای اجتماعی مطلوب کارکنان را در گروه های مشارکتی مورد تاکید قرار می دهد که می توان آن را ارتباطات درون گروهی مثبت نامید (الیزابت کوهن، ۱۹۹۴ .)

به نظر پین و ویتاکر، گروه ها (به ویژه گروه های کاری در سازمانها) در حین رشد و توسعه مـراحل زیر را پشت سر مـی گذارند: شناخت خود، کسب قدرت و نفوذ، توسعه وحدت و انجام وظیفه. در مرحله اول اعضا، سعی می کنند تا رفتارهای پسندیده و ناپسند را در گروه کشف کنند.

در این مرحله افراد منتظرند سایرین شروع کننده باشند تا اینکه در نهایت فردی جرات پیدا کرده با معرفی خود، گروه را برای توجه دادن به وظایفش آگاه می کند. سوال هایی که اعضا به طور انفرادی در مورد آن فکر مــــی کنند عبارتند از:

  • هدف ما چیست؟
  • چگونه این فعالیتها را انجام خواهیم داد؟
  • قوانین چه هستند؟
  • نقش من چیست؟
  • تصور اعضای گروه نسبت به من چیست؟
  • برای تحت تاثیر قراردادن گروه چه می توانم بکنم؟

ممکن است برخی پاسخ ها مشابه و برخی متفاوت باشد. در هرحال، اعضا باید مراقب باشند که از موضوع اصلی بحث خارج نشوند و سعی کنند از بحث کردن پیرامون موضوعهای پیچیده یا خصوصی زندگی خود اجتناب کنند.

تحلیل-رفتار-سازمانی-گروه-های-مشارکتی-موفق-قسمت-اول-kasbokareshoma.com- Organizational-behavior-analysis-Group-of-corporate-successful-the-first

 در مرحله دوم، افراد سعی می کنند برای خود در گروه جایگاهی پیدا کنند.

در این مرحله، وقت و انرژی گروه صرف تحقق اهداف نمی شود بلکه بحثها به سوی انتقاد کردن از رهبر گروه، زیر سوال بردن ساختار، اهداف و قوانین گروه می شود، نوعی رقابت میان اعضا به چشم می خورد و کار گروهی کمتر دیده می شود.

برخی از اعضا به خاطر خصومت های موجود در گروه احساس ناراحتی می کنند، تنش به حداکثر می رسد و ممکن است برخی از اعضا به امید دستیابی به جو و روابط گروهی بهتر به فکر تغییر گروه بیفتند. بنابراین، ایفای نقش حفاظتی در این مرحله اهمیت ویژه ای دارد.

از آنجایی که در سازمانها تمام گروهها در حال طی کردن این مرحله هستند، گروه موفق گروهی است که اجازه ندهد این دوره بسیار طولانی شود. زیرا در این صورت بازده گروه پایین می آید. در مرحله سوم به تدریج احساس تعلق به گروه در میان اعضا تقویت می شود و هویت گروهی شکل می گیرد.

اعضا احساس می کنند هدف مشترکی دارند که برای رسیدن به آن همه باید به طور موثر با یکدیگر کار کنند. بنابراین گروه به این نتیجه می رسد که باید نقش هر یک از اعضا را تعیین سازد. در مرحله چهارم روحیه گروهی، صداقت، احساس مسئولیت و وفاداری گروه به میزان قابل توجهی افزایش یافته و کارها بر اساس مهارت و توانایی بین اعضا تقسیم می شود. هر عضو حتی اگر با دیدگاه سایرین موافق نباشد فردیت آنها را به رسمیت می شناسد و به آنها احترام می گذارد. همچنان که گروه به اهداف خود می رسد کامل تر و رشد یافته تر گردیده و مشخصه های دیگرش نظیر کاهش اختلافات، تصمیم گیری مشارکتی و مشخص شدن نقش ها آشکار می شود. در این مرحله، گروه تحولات ایجاد شده را نیز مورد ارزیابی قرار می دهد.

ادامه دارد …

منابع:

۱ – کرامتی محمدرضا، ۱۳۸۰، رقابت یا رفاقت در کلاس درس، مجله روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، سال سی و یکم، شماره ۲، پاییز و زمستان.

۲ – هسلبین و کوهن، رهبری به سوی رهبری، ترجمه محمود قربانی و محمدرضا کرامتی، انتشارات پژوهش توس، ۱۳۸۱ . 

۳- EHLY, S., AND S. LARSON. (1980). PEER TUTORING FOR INDIVIDUALIZED INSTRUCTION,

۴- KOHN, A. (1991). CO-OPERATIVE LEARNING, EDUCATIONAL LEADERSHIP, 48.
۵ – KOHN, A. (1995). PUNISHED BY REWARDS? EDUCATIONAL LEADERSHIP, VOL. 53. Number 1.
۶- MILLIS. B. J. (1996). COOPERATIVE LEARNING, INSTRUCTIONAL EXELLENCE. RETREAT,

۷ – SLAVIN, R.(1991). GROUP REWARDS MAKE GROUP WORK, EDUCATIONAL LEADERSHIP, 48.

علیرضا جعفری

مشاور و مدرس کسب و کار در بندرعباس
مدیر وب سایت کسب و کار شما

نظر شما درباره «تحلیل رفتار سازمانی گروه های مشارکتی موفق – قسمت اول» چیست؟ منتظر شنیدن نظرات شما هستیم.

 

کتاب فرمول پی (π) (نسخه چاپی)

درباره علیرضا جعفری

علیرضا جعفری
علیرضا جعفری موسس وب سایت کسب و کار شما و مدرس و مشاوره در زمینه راه اندازی و بهبود عملکرد کسب و کار

همچنین بررسی کنید.

یک فنجان چای با کارمند

یک فنجان چای با کارمند برای داشتن یک مدیریت موفق در حوزه کسب و کار …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *